top


Start
Droga powiatowa 1357K PDF Drukuj Email

 

Droga powiatowa 1357K Tarnów-Ryglice

 

Obecną drogę powiatową nr 1357K z Tarnowa do Ryglic wybudowano w latach 1891-1908.
    b_500_397_16777215_0___images_stories_mapy_mapa1.jpg

                  Mapa z 1937 r. na której widać obecny przebieg drogi powiatowej


Przed jej powstaniem istniało w Szynwałdzie kilka innych dróg, które prowadziły po obydwu stronach Wątoku w kierunku Tarnowa. Przebieg Starych Dróg wyznacza m.in. gęsta zabudowa w przysiółkach takich jak: Żywcówki, Japonia, Mąciorówka, Zagumnie, Widok, Ziębówki, Laskówki. Przy drodze powiatowej jest procentowo mniej domów. Stare drogi były bardzo uciążliwe, kręte, błotniste i wąskie. Wiodły przez kilka brodów na Wątoku, co wiązało się z wieloma trudnościami przy przejeździe.

    b_500_409_16777215_0___images_stories_mapy_mapa7.jpg

                       Mapa z 1855 r. na której widać przebieg wielu starych dróg


Pozostałości tych dróg istnieją i są użytkowane do dziś, niektóre fragmenty zniknęły zupełnie, inne jeszcze funkcjonują w szczątkowej formie. Zachowały się ich nazwy np. Stary Gościeniec (Gościniec), Stare Drogi, Zagumnia. Polny Gościeniec zwany również Zalasowskim był częścią bardzo ważnej drogi łączącej Pilzno z Tuchowem. W Łękach zachowała się nazwa Tuchowska Droga. Kapliczka św. Jana Nepomucena koło kościoła kiedyś była przydrożna, nieopodal były Księże Stawy.

                                        Tędy kiedyś przebiegały stare drogi

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6072a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6074a.jpg
    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6047a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6051a.jpg
    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6057a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6077a.jpg
    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6090a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6095a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6103a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6104a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6113a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6114a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6116a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6117a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6121a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6123a.jpg
                                   b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6125a.jpg

Nowa droga powstała w innym miejscu niż poprzednie, co wiązało się z wykupem gruntów, budową nowych mostów i zmianą w niektórych miejscach koryta rzeki. Nowe koryto Wątoku jest koło Sióstr Służebniczek i na dole koło domu Państwa Prokopów.

     b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6106a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6107a.jpg

                                    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6079a.jpg

                                                 Starorzecze Wątoku

Były prowadzone też jakieś prace na granicy ze Skrzyszowem. Do dziś widoczne są ślady wybierania ziemi z górki koło drogi.

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6087a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6084a.jpg

                                  Skarpa na granicy Szynwałd-Skrzyszów

Ostatnie zmiany dokonane były na przełomie lat 60-tych i 70-tych w Skrzyszowie pod kościołem. Zmieniono tam koryto rzeki i wyprostowano drogę. Pod parkingiem obok szkoły w Skrzyszowie w starym korycie zasypane są tysiące zużytych opon.

W związku z budową drogi w Szynwałdzie powstały dwa kamieniołomy, które dostarczały potrzebnych materiałów. Jeden z nich znajdował się na Kamiennej Górze, drugi naprzeciwko Zakładu. Były z nim pewne problemy, bo w czasie eksploatacji wytrysnęła tam woda i musiano zmieniać miejsce wydobycia. Dziś stoi tam jeszcze studnia. Przyglądając się uważnie temu miejscu, jeszcze obecnie można dostrzec ślady dawnej działalności i wyobrazić sobie jak ogromną ilość materiału tu uzyskano. Podobno cała droga z Tarnowa do Ryglic była utwardzona kamieniem z Szynwałdu. Najdłużej działał kamieniołom na Kamiennej Górze. Jeszcze po II wojnie pozyskiwano tam kamienie do naprawy drogi. Budowa nie zakończyła się definitywnie w 1908 r., bo w okresie międzywojennym droga była cały czas poprawiana i utwardzana. Na tej inwestycji Szynwałd zyskał ekonomicznie, dużo osób zostało zatrudnionych przy kopaniu i wywożeniu kamieni. Zaradniejsi gospodarze brali nawet kredyt na zakup maszyn i narzędzi rolniczych, bo można było je spłacić zarabiając na wywożeniu urobku. Podobno kiedyś po powodzi woda zabrała kamienie z kamieniołomu przygotowane do wywózki i rozwlokła je przez cały Szynwałd. Stracili wozacy którzy mieli je wywozić a zarobili chłopcy zbierający je z powrotem.

                                          Tu kiedyś były kamieniołomy

    b_500_204_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8389a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8367a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8370a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8373a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8377a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8381a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8383a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8384a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8385a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8350a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8288a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8296a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8356a.jpg

    b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8360a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_19list2013_b-kamieniolom-IMGP8362a.jpg

 

Jadąc do Tarnowa, od starego Ośrodka Zdrowia do Kółka Rolniczego, można zauważyć po prawej stronie ślady po głębokich rowach. Według przekazów gospodarz będący właścicielem tego terenu uparł się, że nie pozwoli wybudować w tym miejscu drogi. Nie widząc innego sposobu aby go przekonać, doradzono mu żeby poszedł na skargę do cesarza. Zrobiono to celowo, aby pozbyć się go na kilka tygodni i postawić go przed faktem dokonanym. Gospodarz wybrał się do Wiednia, a w tym czasie zebrano górkę koło starego Ośrodka Zdrowia i zrobiono nasyp. Resztę ziemi uzyskano kopiąc obok nasypu głębokie rowy. Kiedy gospodarz powrócił, nic zresztą nie załatwiwszy, zastał wybudowaną drogę. Znając przywiązanie ludzi do ziemi, nie był to na pewno jedyny fortel jakiego użyto by doprowadzić tak ważną sprawę do końca.

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6069a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6071a.jpg

                                  Miejsce gdzie wybierano ziemię na nasyp

W miejscu wybranej górki, w latach powojennych panowie Śrutek i Niedźwiecki próbowali uruchomić cegielnię. Sprowadzili nawet specjalną maszynę, lecz przedsięwzięcie z jakichś powodów upadło.
    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6060a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-powiatowa_x-droga-IMG_6061a.jpg
                                                 Tu miała być cegielnia


W okresie międzywojennym rozwożone kamienie były wysypywane na placykach obok drogi tzw. składnikach. Tam były tłuczone ręcznie na mniejsze i drużnicy rozwozili je na taczkach zasypując powstałe dziury. Młodzi chłopcy dorabiali sobie tłukąc te kamienie, etatowo zajmował się tym p. Szymański. Po zapłatę udawano się do drużnika, który miał odpowiednie fundusze na ten cel. Do obowiązków drużnika, oprócz zasypywania dziur należało również koszenie trawy na poboczach, czyszczenie i pogłębianie zamulonych rowów i przepustów. Drużnikami byli m.in. Paweł Madeja z Zalasowej, później jego syn Józef, Franciszek Plebanek, Jan Kantor, na drogach gminnych Ludwik Plebanek. 

                                  b_250_200_16777215_0___images_stories_rolnictwo_sprzety_20list-mlot-IMG_6166a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_rolnictwo_sprzety_20list-mlot-IMG_6167a.jpg

                                          Młot używany do rozbijania kamieni

    b_500_306_16777215_0___images_stories_foto-stare_od-zieba_foto3_ncd5-wesele-0008a.jpg

Zdjęcie bramy weselnej w okolicach Starego Ośrodka, na którym widać po lewej stronie  składowisko kamieni do utwardzania drogi


Zimą droga była odśnieżana za pomocą pługu z desek zbitych w kształcie litery A, który ciągły 2 lub 4 konie. Konstrukcja ta mogła być rozłożona całkowicie i wtedy odśnieżano całą drogę lub mogła się częściowo składać. Aby było odpowiednie obciążenie siadało na niej kilu mężczyzn.

    b_500_325_16777215_0___images_stories_foto-stare_od-zieba_foto3_ncd4-wesele-005a.jpg
Zdjęcie orszaku weselnego koło kościoła parafialnego, gdzie widoczna jest droga jeszcze przed wylaniem asfaltu


Zbudowanie tej drogi miało ogromny wpływ na rozwój gospodarczy, ekonomiczny i oświatowy wsi przez które przebiega. Poprawiła się komunikacja z Tarnowem, gdzie można było dobrze sprzedać swoje produkty i zrobić zakupy. Młodzież uzyskała łatwiejszy dostęp do szkół w Tarnowie, ludzie znaleźli sobie pracę co pozwoliło podnieść poziom życia na wsi. Bardzo pomogła przy budowie nowego kościoła i zakładu sióstr w Szynwałdzie, gdyż wymagało to przewiezienia ogromnej ilości materiałów budowlanych. Obecnie jest ona głównym szlakiem komunikacyjnym łączącym południowo-wschodnią część powiatu z Tarnowem, posiada również bezpośrednie połączenie z drogą krajową nr 4 łączącą tę część województwa z Krakowem.


    b_500_383_16777215_0___images_stories_foto-stare_od-paulina-gora_pg-mieszkancy-021b.jpg

               Widok na drogę ze wzgórza naprzeciw Klasztoru Sióstr Służebniczek


Początkowo w Szynwałdzie było pięć drewnianych mostów. W końcu lat 50-tych cztery wymieniono na betonowe. Piąty na granicy z Zalasową przebudowano dopiero kilka lat temu w 2008 r.

Po wojnie położono pierwszą warstwę asfaltu tzw. smołówkę, która była bardzo nietrwała i uciążliwa. Ludzie narzekali bo smoła przyklejała się do butów, kół od wozów i końskich kopyt. W drugiej połowie lat 60-tych wybudowano w Skrzyszowie na Zabagniu wytwórnię asfaltu. Wtedy poszerzono drogę, zrobiono nową podbudowę i położono asfalt z prawdziwego zdarzenia. Wtedy wycięto też przydrożne jabłonie, które posadzili Niemcy w czasie okupacji w Dolnym Skrzyszowie od granicy Tarnowa.

 

    b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_aaaIMG_9941a.jpg b_250_200_16777215_0___images_stories_infra-drogi_droga-do-zalasowej.jpg

                                                 Droga przed remontem


W 2010 r. droga powiatowa została gruntownie przebudowana i wyremontowana. Inwestycja obejmowała wzmocnienie konstrukcji nawierzchni na całej długości, budowę zatok autobusowych, wyprofilowanie zjazdów, regulację ścieków przykrawężnikowych, utwardzenie poboczy i budowę chodników. W Szynwałdzie remont przeprowadzono na odcinku 2,973 km. 20 kwietnia 2011 r. w Skrzyszowie odbyło się oficjalne otwarcie wyremontowanej trasy. Od wielu lat droga jest w całości oświetlona. Obecnie kończą się prace nad budową chodnika i ścieżek rowerowych od Tarnowa do Szynwałdu.

Tekst: Piotr Zięba

 

Wydarzenia

  


bottom

© Anna Mądel   2009-2017   Strona wykorzystuje pliki cookies